ใบเสนอราคากับใบสั่งซื้อ ต่างกันอย่างไร
ใบเสนอราคา (Quotation หรือ QT) ออกโดยผู้ขาย เพื่อเสนอราคาและเงื่อนไขให้ผู้ซื้อพิจารณา ส่วนใบสั่งซื้อ (Purchase Order หรือ PO) ออกโดยผู้ซื้อ เพื่อยืนยันว่าตกลงซื้อตามเงื่อนไขนั้น ลำดับคือผู้ขายเสนอราคาก่อน แล้วผู้ซื้อจึงออกใบสั่งซื้อตอบกลับ ใบเสนอราคาเป็นคำเสนอที่ยังถอนได้ก่อนถูกตอบรับ ส่วนใบสั่งซื้อที่ผู้ขายรับแล้วถือเป็นข้อตกลงซื้อขาย
ปรับปรุงล่าสุด 26 สิงหาคม 2569
ใครเป็นคนออก และออกตอนไหน
ใบเสนอราคาออกโดยฝ่ายขาย หลังจากผู้ซื้อสอบถามราคาหรือส่งคำขอใบเสนอราคา (RFQ) เข้ามา เอกสารใบนี้เป็นการบอกว่า ถ้าซื้อตามจำนวนนี้ ภายในวันที่นี้ จะได้ราคานี้
ใบสั่งซื้อออกโดยฝ่ายจัดซื้อของผู้ซื้อ หลังจากพิจารณาใบเสนอราคาแล้วตัดสินใจซื้อ เอกสารใบนี้เป็นคำสั่งซื้ออย่างเป็นทางการที่ฝ่ายบัญชีของผู้ซื้อใช้ตั้งเป็นภาระผูกพัน และฝ่ายคลังใช้ตรวจรับของ
ในองค์กรที่มีระบบอนุมัติ ใบสั่งซื้อมักต้องผ่านผู้มีอำนาจอนุมัติตามวงเงินก่อนจึงส่งออกไปยังผู้ขาย ซึ่งเป็นเหตุผลที่ใบสั่งซื้อมีเลขที่เอกสารของฝั่งผู้ซื้อเอง ไม่ใช้เลขของใบเสนอราคา
ผลผูกพันต่างกันอย่างไร
ใบเสนอราคาคือคำเสนอ ผู้ขายกำหนดวันยืนราคาไว้ได้ เช่น ยืนราคา 30 วัน เมื่อพ้นกำหนดแล้วผู้ขายไม่ผูกพันกับราคานั้นอีก และก่อนที่ผู้ซื้อจะตอบรับ ผู้ขายยังแก้ไขหรือถอนคำเสนอได้
เมื่อผู้ซื้อออกใบสั่งซื้อตามเงื่อนไขในใบเสนอราคาและผู้ขายตอบรับ ถือว่าเกิดข้อตกลงซื้อขายแล้ว การยกเลิกหลังจุดนี้เป็นเรื่องที่ต้องตกลงกันใหม่ ไม่ใช่สิทธิของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
ถ้าใบสั่งซื้อระบุเงื่อนไขที่ต่างไปจากใบเสนอราคา เช่น เปลี่ยนกำหนดส่งหรือเครดิตเทอม จะถือเป็นคำเสนอใหม่ที่รอผู้ขายตอบรับ ไม่ใช่การตอบรับคำเสนอเดิม
ข้อมูลที่แต่ละใบควรมี
ใบเสนอราคาควรมี เลขที่เอกสารและวันที่ ชื่อและที่อยู่ของทั้งสองฝ่าย รายการสินค้าพร้อมจำนวนและหน่วย ราคาต่อหน่วย ส่วนลด ภาษีมูลค่าเพิ่ม ยอดรวม เงื่อนไขการชำระเงิน กำหนดส่งมอบ และวันที่ยืนราคา
ใบสั่งซื้อควรมีข้อมูลชุดเดียวกัน บวกเลขที่ใบเสนอราคาที่อ้างถึง สถานที่ส่งของ และชื่อผู้อนุมัติ การอ้างเลขที่ใบเสนอราคาเป็นสิ่งที่ทำให้ตรวจสอบย้อนกลับได้ว่าราคาที่สั่งมาจากข้อเสนอฉบับไหน
ทำอย่างไรให้ไม่ต้องคีย์ข้อมูลซ้ำ
ในทางปฏิบัติ ความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดไม่ได้เกิดตอนเจรจา แต่เกิดตอนพิมพ์ใบสั่งซื้อขึ้นมาใหม่จากใบเสนอราคาที่ได้รับเป็น PDF แล้วพิมพ์จำนวนหรือราคาผิดไปหนึ่งบรรทัด ซึ่งไปโผล่เป็นปัญหาอีกทีตอนวางบิล
บน PloenMall ใบสั่งซื้อสร้างจากใบเสนอราคาที่ตอบรับแล้วโดยตรง รายการ ราคา ส่วนลด และภาษีถูกยกมาทั้งชุด ผู้ซื้อแก้ได้เฉพาะสิ่งที่ควรแก้ เช่น สถานที่ส่ง และเอกสารทั้งสองใบผูกอยู่กับเลขธุรกรรมเดียวกัน ตรวจย้อนกลับได้ตลอดสาย
คำถามที่พบบ่อย
- ใบเสนอราคาต้องมีลายเซ็นไหม
- ไม่มีกฎหมายบังคับให้ใบเสนอราคาต้องมีลายเซ็น แต่ในทางปฏิบัติผู้ซื้อหลายรายกำหนดให้มีลายเซ็นผู้มีอำนาจของผู้ขาย และให้ผู้ซื้อเซ็นตอบรับกลับ เพื่อใช้เป็นหลักฐานว่าตกลงตามเงื่อนไขใด การตอบรับในระบบที่บันทึกผู้กดและเวลาไว้ ก็ทำหน้าที่เดียวกันได้
- ออกใบสั่งซื้อโดยไม่มีใบเสนอราคาได้ไหม
- ได้ กรณีที่ซื้อสินค้าที่มีราคาประกาศอยู่แล้ว หรือซื้อซ้ำจากคู่ค้าเดิมที่ตกลงราคากันไว้ ผู้ซื้อออกใบสั่งซื้อได้เลยโดยไม่ต้องขอใบเสนอราคาก่อน ใบเสนอราคาจำเป็นเมื่อราคายังไม่แน่นอนหรือต้องเทียบหลายเจ้า
- ใบเสนอราคาหมดอายุแล้วสั่งซื้อได้ไหม
- สั่งได้ แต่ผู้ขายไม่ผูกพันกับราคาเดิมแล้ว ผู้ขายอาจยืนราคาเดิมให้ หรือออกใบเสนอราคาฉบับใหม่ที่ราคาเปลี่ยนไป การออกใบสั่งซื้ออ้างใบเสนอราคาที่หมดอายุจึงควรยืนยันกับผู้ขายก่อนเสมอ
อ่านต่อ
PloenMall (เพลินมอลล์) คือแพลตฟอร์มตลาดกลาง B2B ของไทย ที่รวมการค้นหาซัพพลายเออร์ ขอใบเสนอราคา (RFQ) และออกเอกสารการค้าครบชุดตั้งแต่ใบเสนอราคาถึงใบเสร็จรับเงินไว้ในธุรกรรมเดียว — เดินดูตลาดกลาง หรือ ดูแพ็กเกจและราคา